یکی از عمده ترین مشکل در زندگی زناشوئی و جنسی زوجهای جوان گرم مزاج بودن یکی از زوجین در مقابل سرد مزاج بودن دیگریست.
این مسئله در مرحله اولین آغازین فعالیت جنسی زوجین غیر طبیعی نیست ، خصوصا در مورد خانم ها که معمولا بین 20 تا 30 درصد افراد پس گذشت زمان از آغاز دوران فعالیت جنسی به مرور میل جنسیشان بیشتر می شود ، پس این دسته از افراد دچار سرد مزاجی نیستند بلکه به علت عدم تجارب جنسی یا عدم شناخت دنیای جنسی و تخیلات جنسی نسبت به آن واکنشی از خود نشان نمیدهند تا زمانی که با مرور زمان طی کسب تجربه میل و رغبت آنها نسبت به قبل بیشتر می شود.

اما هستند افرادی که علیرغم داشتن تجربه رابطه جنسی همواره گرایش آنچنانی به انجام آن نداشته و صرفا جهت تامین نیاز همسر و انجام وظایف زناشوئی خود فعالیت جنسی با همسر را انجام میدهند.

استرس ، ترس و نگرانی ، ذهنیت منفی در مورد رابطه جنسی و جنس مخالف ، الگو برداری نامناسب از رفتار پدر و مادر ، عدم آموزش ، اختلالات روانی ، اختلالات جنسی ، هورمونها ، عوامل فرهنگی ، آب و هوا و اقلیم، ضعف جسمانی و احساس درد ، عدم پذیرش احساسی یکدیگر میتواند از جمله عواملی باشد که در سرد مزاجی فرد تاثیر گذار باشد.

برخی از عوامل فوق قبل از ازدواج قابل شناسائی و درمان است،با این وجود خیلی از متخصصین تا زمانی که فرد تجربه جنسی نداشته باشد سرد مزاجی را مورد سنجش و ارزیابی قرار نمیدهند و البته دسته از از موارد ذکر شده پس از آغاز فعالیت جنسی نمود می کند.

قبل از ازدواج فکر میکردم خیلی گرم مزاج هستم اما ….
خیلی از خانم ها بر این باورند میل جنسی زیادی دارند با این وجود پس از ازدواج و آغاز فعالیت جنسی به این نتیجه میرسند که باور آنها از دنیای جنسی خود اشتباه بوده و آنگونه که فکر میکردند بعد از تجربه رابطه جنسی گرایش آنچنانی نسبت به آن ندارند ، بالعکس زنانی هستند که به کل نگرشی در مورد مسائل جنسی و نیاز جنسی ندارند اما بعد از تجربه آن ، نسبت به آن میل بیشتری از خود نشان میدهند.

اکثر مواقع علت بوجود آمدن این دو حالت متفاوت عاملی به نام فانتزی جنسی یا تخیلات جنسی است زمانی که فردی قبل از ازدواج فانتزی جنسی خاصی داشته باشد و بعد از ازدواج در عمل فانتزی های جنسی وی عملی نشود این فرد علیرغم دارا بودن میل جنسی زیاد از رابطه جنسی لذت نمیبرد و معمولا با خودارضائی ارضا می شود چرا که درخود ارضائی میتواند فانتزی جنسی ذهنی خود را دنبال کند و این فرد کم کم میل جنسی خود راتا حد زیادی از دست میدهد.

این دسته از افراد باید در مورد فانتزی جنسی و تخیلات ذهنی خود با همسر خود صحبت کرده و از او بخواهد رابطه جنسی را مطابق با فانتزی جنسی وی انجام دهد ، اما چرا افرادی که نگرشی درمورد رابطه جنسی و میل جنسی زیادی قبل از ازدواج ندارند بعد از ازدوج و تجربه جنسی میل جنسیشان بیشتر می شود ؟

این افراد چون فانتزی جنسی ثابتی ندارند به نوعی ذهنیت خاصی در مورد رابطه جنسی ندارند در نتیجه مغز و روان آنها به ساده ترین فرایند جنسی نیز پاسخ میدهد و راحتر ارضاء می شوند و از رابطه جنسی لذت میبرند البته در شرایط فعلی این افراد زیاد نیستند.

به عبارتی توقعات این افراد در رابطه جنسی به همانند دسته اول نمیباشد لذا راحتر و زودتر ارضا می شوند،فراموش نکنید قدرت روان و مغز در فریاند ارضا شدن مهمترین نقش را ایفا میکند در صورتی که اکثرا بر این باورند که حرکت یا پوزیشن فعالیت جنسی مهمتر است که این یک باور اشتباه است ، مگر در افرادی که به صرف وجود اختلالات جنسی نظیر انزال زودرس ناچارند پوزیشنهای خاصی را برای نزدیکی انجام دهند و تکنیکهای فیزیکی خاصی را پیاده کنند ( انزال زودرس یکی از شایع ترین اختلالات جنسی در اقایان است که معمولا با متد روان درمانی و سکس درمانی قابل درمان و بهبود است )

ترس و بی میلی جنسی
ترس از زفاف به علت درد و سوزش ناشی از پارگی بکارت ، معمولا احساساتی از قبیل ترس و استرس باعث ترشح هورمونهایی در بدن ما می شود که از شدت لذت یا تمایل جنسی میکاهد چرا که سیستم مدیریت مغز به گونه ای است که داده ها را اولویت بندی میکند و در زمان وجود استرس و ترس این داده ها باعث می شود تا مغز اولویت را از تمایل جنسی و لذت جنسی به عاملی که باعث استرس و ترس شده است اختصاص دهد تا در صورت لزوم حالت ایمنی و تدافعی بدن آماده پاسخ و واکنش به رویدادهای ا حتمالی باشد ، اکثر مواقع ترس میتواند قدرت تلقین را برانگیخته کند تا حدی که احساس درد را در اندام های خود حس کنید.

نیاز جنسی نشانه گرم مزاجی نیست بلکه لازمه آن است ….
لزوما گرم مزاجی به این معنا نیست که فرد نیاز جنسی زیادی دارد بلکه افراد گرم مزاج علاوه بر نیاز جنسی به کیفیت انجام آن اهمیت میدهند و ابعاد روانی رابطه جنسی را گسترده تر میبینند به نوعی دنیای جنسی نا محدودی را در ذهن و روان خود ایجاد و دنبال میکنند معمولا آنها آغاز گر فعالیت جنسی هستند و محدودیتی در انجام رفتارهای جنسی برای خود قائل نمی شوند اکثر این افراد از لذت بردن همسر خود لذت میبرند و بدون آنکه همسر آنها از او بخواهد که چه کاری انجام دهد ، خود آنرا انجام میدهد.

نوسانات میل جنسی
اگر میل جنسی افراد را مورد ارزیابی قرار دهیم در مورد همه افراد نوساناتی وجود دارد و همه افراد در زمانهایی خاص میل جنسیشان تغییر میکند.

آنچه که در فرایند این میل نقش دارد صرفا سلامت و توانایی جنسی نیست بلکه کاملا طبیعی است با داشتن سلامت دستگاه جنسی و توانمندی بالای جنسی با این حال در فصولی از سال یا در ساعاتی از شبانه روز یا در وضعیت روانی نامطلوب به علت وجود استرس ترس نگرانی ، نمودار میل جنسی بالا و پایین شود حتی آب و هوای محیط نیز میتواند در این فرایند تاثیر گذار باشد، پس آندسته از افراد که تصور می کنند میل جنسی آنها به یکباره فروکش کرده تغییرات مذکور ( خصوصا عوامل تاثیر گذار بر اعصاب و روان ) را مورد بررسی قرار دهند.

بطور کلی نوسانات میل جنسی میتواند به عواملی نظیر
گرسنگی و سیری ، استرس ، ترس ، نگرانی ، عدم تمرکز ، بارداری یا پس از آن ، زمان و مکان ، تغییر فصول و آب و هوا ، تغییر نوع احساسات ( خصوصا در خانم ها ) ، مصرف برخی از داروها ، افسردگی ، تغییرات هورمونی ( میتواند به علت مصرف دارو باشد ) ، بیمارهائی نظیر دیابت ، بیماری های غدد ( نظیر تیروئید ) ، بی انگیزگی و یکنواختی ، خستگی و بی حوصلگی ، مصرف برخی از غذاها ، افکار منفی و بدبینی ، تلقین به مشکل یا اختلال جنسی و اختلافات زناشوئی مرتبط است که عوامل فوق میتواند به صورت مقطعی ایجاد شود و با برطرف شدن آن یا تغییر وضعیت میل جنسی نیز بیشتر شود یا به همان حالت قبل بازگردد.

آیا افراد ساکن در مناطق گرم میل جنسی بیشتری دارند ؟
خوشبختانه وضعیت جغرافیایی ایران به گونه ایست که همه گونه آب و هوا در آن وجود دارد لذا این شرایط باعث شد تا درزمینه تاثیر آب و هوا بر میل جنسی تحقیقی انجام شود که از بین 1613 نفری که در سال 1387 نظر سنجی صورت گرفت، طی آن مشخص شد در بین خانم و آقا ساکن مناطق جنوبی کشور حدودا 27 درصد میل جنسی بیشتر از کاربران ساکن سایر مناطق ایران بوده است ، البته این بدین معنی نیست که اگر فردی ساکن این مناطق است صد در صد گرم مزاج یا اگر فردی در مناطق سرد سیر زندگی میکند صد در صد سرد مزاج است چرا که طی همین تحقیق بودند افرادی که ساکن مناطق سردسیر بودند و میل جنسی زیادی داشتند ،سوالی که پیش می آید اینست که آیا اب و هوا فقط در برخی از افراد میتواند تاثیر گذار باشد ؟
طی این تحقیق مشخص شد تنها آب و هوا نمیتواند عاملی بر میل جنسی آن 27 درصد بوده باشد.

بیشتر بخوانید:

نیاز جنسی بالای من در مقابل سرد مزاجی همسرم

سرد مزاجی جنسی زنان چیست؟

پایه های سردمزاجی زنان و مردان در چیست؟

سرد مزاجی یک آفت در روابط زناشویی

تقویت توان جنسی و سردمزاجی زنان

عواملی که در سردمزاجی مردان موثر است

گیاهان‌دارویی موثر در سرد مزاجی

به چه مردانی سردمزاج می‌گویند؟

منبع:tanzimekhanevadeh.com

یک جراح کلیه و مجاری ادراری گفت: وقتی غلظت تستوسترون خون در افراد مسن، کمتر از میزان حداقل در افراد جوان باشد، آن را یائسگی مردانه (آندروپوز) می‌گویند که با کم کاری غدد جنسی همراه است.

با بیان اینکه افزایش سن همراه با کاهش پیشرونده سطح هورمون مردانه یا همان تستوسترون است، گفت: وقتی غلظت تستوسترون خون در افراد مسن، کمتر از میزان حداقل در افراد جوان باشد، آن را یائسگی مردانه (آندروپوز) می‌گویند.

وی با تاکید بر اینکه امروزه با افزایش طول متوسط عمر در جوامع مختلف، کیفیت زندگی در مردان مسن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، گفت: تغییرات هورمونی سبب ایجاد مجموعه ای از علائم جسمی و روانی می شود. یائسگی مردانه مشکلی ساده و طبیعی در تمامی مردان میانسال است.

این جراح کلیه و مجاری ادراری گفت: با بالا رفتن سن علاوه بر این که میزان تستوسترون خون کاهش می‌یابد، از حساسیت بافت‌ها به تستوسترون نیز کاسته می‌شود. کاهش طولانی مدت میزان تستوسترون خون، دارای اثرات سوء بر روی استخوان، عضله، مغز و چربی‌های خون است.

دکتر وحیدی یادآور شد: کاهش میزان تستوسترون خون در مردان از حدود 30 سالگی شروع و پس از آن تقریباً هر سال یک درصد از میزان تستوسترون خون کاسته می شود. در 7 درصد مردان 40 تا 60 ساله و 70 درصد مردان 70 تا 79ساله، میزان تستوسترون خون کمتر از حداقل آن در افراد جوان است.

کاهش میل جنسی به علت کمبود تستوسترون ایجاد می‌شود

وی با اشاره به اینکه کاهش میل جنسی از علائم اصلی کاهش تستوسترون در مردان میانسال است، گفت: تحلیل رفتن توده عضلانی بدن به همراه کاهش قدرت عضلانی، کاهش توان عملکرد فیزیکی و گاها ذهنی، افسردگی، تغییر در رفتار، خستگی، تحریک پذیری و در برخی موارد گُرگرفتگی از علایم کاهش هورمون مردانه است.

دکتر وحیدی تصریح کرد: برخلاف خانم‌ها، شروع یائسگی در مردان غیرقابل پیش بینی و تدریجی است و سبب می‌شود که در تشخیص و درمان این مردان تعلل پیش آید.

وی گفت: به طور طبیعی در سنین 25 تا 75 سالگی یک کاهش پیشرونده در عملکرد بیضه‌ها (که محل اصلی تولید هورمون مردانه است) اتفاق بیفتد، این کاهش در 45 تا 50 سالگی به حداکثر می رسد، به طوریکه میزان تستوسترون آزاد خون 50 درصد کاهش می‌یابد.

خطر افزایش کلسترول بد خون با کاهش تستوسترون بیشتر می‌شود

دکتر وحیدی همچنین با اشاره به اینکه هورمون مردانه یک عامل حفاظتی در مقابل تصلب شرائین است، گفت: در مردان 40 تا 70 ساله‌ای که میزان تستوسترون خون کاهش می‌یابد، خطر تصلب شرائین که پیش درآمد سکته قلبی و مغزی است، بیشتر می شود. بنابراین مردان میانسال باید بیش از پیش بر انجام ورش روزانه و رعایت رژیم غذایی مناسب توجه کنند.

وی خاطرنشان کرد: سوء مصرف الکل، چاقی، بیماری قند و مصرف بعضی از داروها تشخیص یائسگی در مردان را مشکل می‌کند چون تمامی علائم به یک باره ظاهر نمی‌شوند و بروزعلائم تدریجی بوده و در ضمن شدت علایم متغیر است.

این جراح کلیه و مجاری ادراری با اشاره به تحقیقات انجام شده گفت: بررسی ها نشان داده اند که تجویز هورمون‌های مردانه در این افراد، سبب افزایش میل جنسی، کاهش چربی مضر (LDL)، افزایش کلسترول مفید خون(HDL) می شود که باید بر اساس صلاحدید پزشک معالج انجام شود.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

ایسنا

در این فرآیند سطح هورمون تستسترون که یکی از اصلی ‌ترین هورمون ‌های مردانه (آندروژن ‌ها) است به طور پیوسته کاهش می ‌یابد و مرد علایمی‌ نظیر گرگرفتگی، افسردگی و تغییرات خلق و خوی را تجربه می‌ کند.

علاوه بر فرآیند طبیعی سالخوردگی و افزایش سن عواملی نظیر برخی از بیماری‌ های قلبی، استفاده طولانی مدت از برخی داروها، افسردگی، چاقی که بر تولید هورمون تستسترون تاثیر دارند می ‌توانند آغاز کننده زودرس آندروپوز باشند.

در تاریخ پزشکی همواره سخنانی در مورد یائسگی مردان میانسال یافت می ‌شود و اولین بار لفظ آندروپوز توسط اچ هالفورد(1813) و سپس توسط ای وارنر(1930) مطرح گشت و بیان شد تعدادی از مردان یک دروه یائسگی شبیه به آن چه در زنان است با یک شدت کمتر ولی با تداوم بیشتر را تجربه می ‌کنند.

در این زمینه تئوری هایی نظیر تئوری بیولوژیکی و تئوری روانی – اجتماعی مطرح گشت که به ترتیب بیان می ‌دارند که تغییرات فیزیکی در مقدار هورمون‌ های مترشحه بدن نقش دارند و سیستم روانی – اجتماعی و فشارهای روانی ایجاد کننده آندروپوز هستند.

عللی نظیر از دست دادن اشتیاق به کار مانند اخراج از کار، تغییرات ناگهانی در همسر، از دست دادن فرصت‌ های مناسب در زندگی و ناتوانی جسمی‌ اثبات کننده این تئوری‌ هستند.

تفاوت های یائسگی در مردان و زنان:

* یائسگی در زنان به دلیل کاهش تولید هورمون استروژن است در حالی که در مردان به دلیل کاهش تولید هورمون تستسترون است.

* بر خلاف خانم‌ ها، مردان علایم مشخص نظیر کاهش یا قطع قاعدگی ندارند که ورود آن ها را به این مرحله نشان دهد.

* زنان در این دوره باروری خود را به طور کامل از دست می ‌دهند در حالی که مردان هرگز باروری خود را به طور کامل در طی آندروپوز از دست نمی ‌دهند.

* تولید هورمون کم می ‌شود ولی هرگز قطع نمی ‌گردد؛ گر چه ممکن است از میزان موفقیت باروری کاسته شود ولی با تولید اسپرم هم چنان به فرد اجازه داده می‌ شود فرزندان سالمی‌ را حتی در دهه 80 زندگی داشته ‌باشند.

علائم آندروپوز

با افزایش سن و کاهش تدریجی هورمون تستسترون یک سری از تغییرات جسمی‌ و روانی تحت عنوان سندرم پادام (padam partial androgen deficit disorder in ageing men ) در بدن روی می ‌دهد.

اصلی‌ ترین علامت آندروپوز خستگی و بی حوصلگی است. افسردگی، خشم، افزایش تحریک ‌پذیری و کاهش فعالیت جنسی از بارزترین علایم آن است.

به طوری که 80 درصد مردان، مشکل کاهش تمایلات جنسی دارند. از دیگر علایم می ‌توان به تغییر در اندام ‌ها و کاهش توده ماهیچه‌ ای بدن، گرگرفتگی، کاهش لذت از زندگی، کاهش حافظه و سطح کارآیی، تکرار ادرار به خصوص در شب، یبوست، کاهش قد، ریزش مو و وجود دردهای استخوانی اشاره کرد.

نقش تستسترون در بدن:

همان طور که بیان شد علت اصلی بروز آندروپوز کاهش سطح تستسترون در بدن است.

تستسترون در بدن عهده دار دو نقش اساسی است:

1- مسئول توانایی عملکرد جنسی مردان نظیر تولید و آزادسازی اسپرم، داشتن رفتار جنسی نرمال و شروع فعالیت جنسی.

2- ویژگی‌ های جنسی ثانویه مانند توده ماهیچه ‌ای بدن، موهای بدن، بم شدن صدا و حالت بدن.

بر همین اساس می ‌توان گفت که کیفیت ژنتیکی اسپرم با افزایش سن کاهش می ‌یابد و حتی در درمان‌ های تلقیح داخل رحمی ‌مورد استفاده در نازایی، میزان زمان لازم برای دستیابی به یک حاملگی با افزایش سن به طور قابل ‌ملاحظه ای کاهش می ‌یابد.

لازم به ذکر است تستسترون در بدن به دو حالت آزاد و متصل به گلوبولین یافت می ‌شود.

رابطه بین هورمون استروژن و آندروپوز:

هورمون استروژن نوعی هورمون جنسی زنانه است که در دوران یائسگی زنان کاهش می یابد. تولید استروژن به مقدار کم در ساختار هورمونی بدن مردان، طبیعی است؛ چنان که زنان نیز تولید کمی‌ از تستسترون در بدن خود دارند.

بدن مردان می ‌تواند بخشی معینی از هورمون تستسترون را به استروژن تبدیل کند و در این میان از آنزیم آروماتاز کمک می ‌گیرد.

استروژن برای مغز مردان بسیار سودمند است و هر چه قدر مرد پیرتر می ‌شود تولید این آنزیم بالاتر می ‌رود ولی اگر سطح هورمون استروژن غیر قابل کنترل شود با اثرات مردانه هورمون تستسترون رقابت می ‌کند.

گفتنی است استروژن به شدت اثر تستسترون را کاهش می ‌دهد و این عامل باعث افزایش خطر حمله قلبی و افزایش رشد سلول های پروستات می ‌شود.

چاقی و آندروپوز، یائسگی در مردان

چاقی و آندروپوز:

در بسیاری از موارد، چاقی به خصوص در قسمت‌ های شکمی‌ به عدم تعادل هورمون‌ های مردانه نسبت داده شده است. سلول ‌های چربی حاوی تعداد زیادی آنزیم آروماتاز و استروژن هستند که در چربی تولید و ذخیره شده‌ اند؛ سلول ‌های چربی آنزیم آروماتاز را سنتنر کرده که سبب تغییر هورمون‌ های مردانه به استروژن می ‌شود. بنابراین افزایش چربی سبب می ‌گردد سطح هورمون استروژن افزایش ‌یابد.

تهدیدات زندگی مشترک در دوران آندروپوز:

* انجام کارهای خطرناک و مبالغه‌ آمیز توسط مرد تا بتواند مردانگی ‌اش را به خودش ثابت کند.

* مرد ممکن است افسرده، دچار شک و تردید و دلسردی و ناامیدی در زندگی گردد.

* ممکن است به طور موقت به دلیل شرایط مهم انگاشته شود و این حالت می ‌تواند فرد را به سمت خیانت در زندگی سوق دهد.

* طلاق

درمان آندروپوز:

آندروپوز همانند یائسگی زنان دارای درمان است اما متفاوت.

این درمان‌ ها عبارت هستند از:

درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(trt)، استفاده از تولیدات گیاهی، رژیم غذایی مناسب، حمایت‌ های روحی از سوی خانواده و داشتن خواب کافی و فعالیت‌ های ورزشی منظم.

درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(testosterone replacement therapy):

trt از ابتدایی ‌ترین درمان ها در آندروپوز است و هدف آن برگرداندن سطح تستسترون به مقدار طبیعی است.

این درمان تاثیر بالایی داشته و از علایم آندروپوز به شدت می ‌کاهد. trt به اشکال تزریقی، خوراکی و انواع ژل کاربرد دارد و در کل می ‌توان گفت علاوه بر داشتن اثر محافظتی بر روی بیماری‌ های قلبی، دیابت و کند ذهنی می ‌تواند میل جنسی را افزایش داده، قوای بدنی را بهبود بخشیده و قدرت ماهیچه‌ ای را افزایش دهد.

تولیدات گیاهی:

طبق تحقیقات انجام شده تولیدات گیاهی سطح تستسترون آزاد خون را افزایش داده و باعث ثبات آن می ‌شوند؛ در نتیجه از علایم آندروپوز می‌ کاهند.

همچنین این موارد به بدن کمک می ‌کنند خود تولید طبیعی داشته باشد بدون این که احتیاجی به جایگزینی با منبع خارجی داشته ‌باشد.

عصاره گزنه و آلوی آفریقایی دو گیاه مورد استفاده هستند. عصاره گیاه دارای منحصر به فرد ترین کارآیی است و در مورادی دیده شده است بهتر از سایر درمان ها جواب می ‌دهد.

رژیم غذایی مناسب:

با توجه به برخی از علایم آندروپوز موارد زیر توصیه می‌ شود:

در درمان گرگرفتگی بایستی از چای، قهوه، غذاهای پُرادویه و بسیار شیرین پرهیز نمود و از مایعات فراوان استفاده کرد.

در نوسانات خلقی به دلیل اختلال در سروتونین استفاده از حبوبات و غلات توصیه می ‌شود همچنین در مورد پوکی استخوان مصرف شیر، سویا، ماست کم چربی، ماهی آزاد، سبزیجات سبز رنگ و انجیر و در مورد بیماری ‌های قلبی مصرف غذاهای حاوی روغن امگا3 مانند روغن ماهی آزاد بسیار سودمند است.

نقش همسر در دوران آندروپوز:

برقراری یک ارتباط صمیمانه با همسر در این موقعیت یکی از اساسی ‌ترین مسائل است و مهم است که خانواده این ارتباط را حفظ کند.

راهکارهای زیر برای دستیابی به این ارتباط صمیمانه توصیه می‌ گردد:

1- سعی در فهمیدن احساسات و اهداف همسر

2- گوش ‌دادن به حرف‌ های همسر، گفتن حرف‌ های دلنشین و تحسین برانگیز و ایجاد دلگرمی

3- انجام مشورت در امور زندگی برای این که به همسر خود نشان دهد که تغییرات امروز در ازای کسب تجربه است.

4- عدم تقاضای چیزی که مرد را تحت فشار قرار دهد. (حذف هر عامل آزاردهنده)

5- کمک برای پذیرفتن این مطلب که برخی از اهداف دست نیافتنی‌ هستند.

6- برنامه ‌ریزی برای دوران بازنشستگی

7- انجام تفریحات سالم و مهیج

8- گذراندن اوقات بی کاری با دوستان و حتی پیدا کردن دوستان جدید

9- انجام مشاوره و معاینات جسمی

در نهایت این که آندروپوز فصلی طبیعی از زندگی یک مرد است. یک مساله درونی است که مرد باید آن را به عنوان یک واقعیت دوران میانسالی بپذیرد و بداند می‌ تواند به طور کامل نقش پدر و همسر را در طی یا بعد از دوران آندروپوز ایفا کند.

روی دیگر ماجرا

محققان بر اساس یک بازبینی جدید خاطرنشان کردند که موضوع یائسگی در مردان یک افسانه است.

پژوهشگران هشدار دادند: در حال حاضر هیچ مدرک علمی قطعی وجود ندارد که تایید کند این سندرم در مردان هم بروز می ‌کند. این در حالی است که محققان حدود یک دهه است که تصور می ‌کنند احتمال یائسگی در مردان نیز وجود دارد.

برخی معتقدند که این سندرم در مردان با افت سطح هورمون مردانه تستوسترون ارتباط دارد که به طور طبیعی با بالا رفتن سن رخ می‌ دهد. علائم این افت هورمونی نیز شامل کاهش توان جنسی، افسردگی و کاهش قدرت بدنی است. اما در واقع این افت هورمون در مردان خیلی به کندی صورت می ‌گیرد و بسیاری از مردان که ادعا می ‌کنند به این علائم مبتلا هستند در واقع سطح هورمونی طبیعی دارند.

علاوه بر این، تحقیقات نشان داده است که کاهش میزان تستوسترون می‌ تواند هیچ علائمی نداشته باشد.

روزنامه تلگراف در این باره نوشت: محققان هشدار می ‌دهند که استفاده از تستوسترون مصنوعی برای مقابله با این علائم هنوز سوال برانگیز و مشکوک است. بنابراین هورمون درمانی در مردان مُسن بدون علائم یا بدون کاهش قابل ملاحظه هورمون تستوسترون به هیچ وجه توصیه نمی ‌شود.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

تبیان

یائسگی مردانه علائمی تقریبا شبیه یائسگی در زنان ایجاد می کند

یائسگی مردانه علائمی تقریبا شبیه یائسگی در زنان ایجاد می کند. اصطلاح یائسگی مردانه در واقع مشخصه تغییرات هورمونی مرتبط با سن است که به تدریج در تمام مردان ظاهر می شود.

علائم یائسگی مردانه کدام است؟
کاهش سطح تستوسترون مرتبط با افزایش سن باعث ظهور علائم یائسگی مردانه یا آندروپوز می شود. با بالا رفتن سن علاوه بر اینکه میزان تستوسترون خون کاهش می یابد، از حساسیت بافت ها به تستوسترون نیز کاسته می شود. کاهش طولانی مدت میزان تستوسترون خون، دارای اثرات سوء بر روی استخوان، عضله، مغز و چربیهای خون است.

کاهش میزان تستوسترون خون در مردان از حدود 30 سالگی شروع و پس از آن تقریبا هر سال یک درصد از میزان تستوسترون خون کاسته می شود. در 7 درصد مردان 60-40 ساله، و 70 درصد مردان 79-70 ساله، میزان تستوسترون خون کمتر از حداقل آن در افراد جوان خواهد بود. برای مردان و بخصوص کسانی که دارای رژیم غذایی فقیر و فعالیت بدنی کم هستند،

یائسگی مردانه همراه با کاهش:
عملکرد جنسی
سطح انرژی
تغییرات خلقی
تحلیل توده عضلانی
کاهش قدرت عضلانی
خستگی
تحریک پذیری
غالبا گرگرفتگی
همراه خواهد بود.

برخلاف زنان، شروع یائسگی در مردان غیر قابل پیش بینی و تدریجی است، و این سبب می شود که در تشخیص و درمان اینگونه مردان تعلل پیش آید.آندروپوز می تواند مردان را زودتر از سن 40 سالگی تحت تاثیر قرار دهد: بسته به تعدادی از عوامل از جمله:
رژیم غذایی
سطح فعالیت
ژنتیک تستوسترون
و …

ممکن است علائم یائسگی مردانه حتی قبل از سن 40 سالگی خود را نشان دهد.

تستوسترون با افزایش سن کاهش میابد:
با افزایش سن بدن مردان، سطح تستوسترون به تدریج شروع به کاهش مداوم می کند و در اوایل ممکن است هیچ علامت مشخصی نداشته باشد. از سن 30 سالگی به بعد میزان این هورمون هر سال یک درصد کاهش می یابد و در مردان سن 70 سالگی میزان آن تقریبا 50 درصد کاهش یافته است.

خطر تصلب شرائین در مبتلایان به آندروپوز بیشتر است:
موضوع حائز اهمیت این است که در مردان میانسالی که میزان تستوسترون خون کاهش می یابد، خطر تصلب شرائین که پیش درآمد سکتة قلبی و مغزی است، بیشتر می شود. در حقیقت هورمون مردانه یک عامل حفاظتی در مقابل تصلب شرائین است.

برخی عوامل در کاهش میزان تستوسترون خون دخیل هستند، مثل:
سوء مصرف الکل
چاقی
بیماری قند
مصرف بعضی از داروها

تشخیص یائسگی در مردان می تواند مشکل باشد، چون تمامی علائم به یک باره ظاهر نمی شوند و بروز علائم تدریجی و در ضمن شدت علایم متغیر است.

یائسگی مردان بر کیفیت خواب اثر می گذارد:
یکی از نشانه های مشترک آندروپوز در مردان، بی خوابی، مشکل در به خواب رفتن و به طور کلی اختلال در چرخه خواب و بیداری است. برخی از مردان نیز از سطح کم انرژی و خستگی در طول روز شکایت دارند.

آندروپوز همراه با افسردگی غیر قابل توضیح است:
یکی از راه های تشخیص آندروپوز تغییرات احساسی غیر قابل توضیح است. به عنوان مثال کاهش سطح تستوسترون می تواند منجر به افسردگی شدید شود و حتی از دست دادن حافظه را نیز به همراه دارد. بسیاری از مردان نیز به عنوان یک بحران در اواسط زندگی، شاهد کاهش اعتماد به نفس در خود هستند.

کاهش سطح تستوسترون می تواند منجر به افسردگی شدید شود

افزایش وزن و آندروپوز:
افزایش وزن ناگهانی و یا افزایش چربی بدن از نشانه های دیگر آندروپوز است و آنهم به این دلیل که از دست دادن تستوسترون، منجر به تحلیل توده عضلانی و استخوان ها در مردان و زنان می شود.

آندوپوز همراه با فراموشی است:
فراموشی می تواند به دلایلی از جمله استرس، و مشغله فکری ایجاد شود اما در کنار علائمی مانند خستگی و کاهش میل جنسی نشان دهنده ظهور آندروپوز است.

نکاتی برای به تاخیر انداختن یائسگی مردانه:
برای اینکه یائسگی مردانه خفیف تر شود و شدت آن به تاخیر بیفتد، باید شیوه زندگی سالم باشد.
استعمال دخانیات
مصرف الکل
نداشتن تحرک
اضافه وزن
مصرف غذاهای ناسالم
بیماری های روانی و جسمی مانند فشار خون و دیابت
مصرف داروهای اعصاب و روانگردان

به تدریج باعث کاهش هورمون مردانه و ایجاد یائسگی زودرس مرد می شود.

بهترین درمان یائسگی مردانه، پیشگیری است و همه مردان باید کیفیت زندگی شان را به خصوص بعد از 40 سالگی افزایش دهند؛
ورزش کنند
غذاهای سالم بخورند
بیماری های زمینه ای مانند دیابت و فشار خون شان را کنترل کنند

در مواقعی هم که اختلالی در مسیر ترشحی تستوسترون وجود دارد، می توان با جایگزین کردن هورمون هایی مشکل بیمار را برطرف کرد اما وقتی برای مردی تشخیص یائسگی داده شد و میزان هورمون تستوسترون پایین بود، بهترین کار این است که درمان آغاز شود. درمان معمولا با تزریق هورمون تستوسترون است. البته تستوسترون به صورت ژل یا قرص هم وجود دارد که حتما باید با نظر پزشک مصرف شود.

راه های افزایش سطح تستوسترون خون:
کاهش وزن
خواب کافی
ورزش روزانه
ترک سیگار و الکل
مصرف مکمل روی

روی باعث کاهش فعالیت آنزیمی به نام آروماتاز می شود که مسئول تبدیل تستوسترون به استروژن است. روی در غذاهایی مانند دانه های روغنی، جگر و غذاهای دریایی نیز یافت می شود.
افزایش مصرف سبزیجات
روغن ماهی یا قرص امگا 3
اسید فولیک
ویتامین های ب کمپلکس
تخم مرغ
جوانه گندم
مدیریت استرس
کاهش مصرف چای، قهوه، سویا و گوشت قرمز

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

منبع: avayesalamati.com

آندروپوز یا یائسگی در مردان یک فرآیند طبی سالمندی و یک موقعیت فیزیکی شبیه یائسگی در زنان است که در سن 45 سالگی به بعد بروز می‌کند. در این فرآیند سطح هورمون تسترون که یکی از اصلی‌ترین هورمون‌های مردانه(آندروژن‌ها) است به طور پیوسته کاهش می‌یابد و مرد علایمی‌ نظیر گرگرفتگی، افسردگی و تغییرات خلق و خوی را تجربه می‌کند.

علاوه بر فرآیند طبیعی سالخوردگی و افزایش سن عواملی نظیر برخی از بیماری‌های قلبی، استفاده طولانی مدت از برخی داروها، افسردگی، چاقی و دیوانگی که بر تولید هورمون تسترون تاثیر دارند می‌توانند آغازکننده زودرس آندروپوز باشند. در تاریخ پزشکی همواره سخنانی در مورد یائسگی مردان میانسال یافت می‌شود و اولین بار لفظ آندروپوز توسط اچ هالفورد(1813) و سپس توسط  ای وارنر(1930) مطرح گشت و بیان شد تعدادی از مردان یک دروه یائسگی را شبیه به آنچه در زنان است با یک شدت کمتر ولی با تداوم بیشتر را تجربه می‌کنند.

در این زمینه تئوریایی نظیر تئوری بیولوژیکی و تئوری روانی- اجتماعی مطرح گشت که به ترتیب بیان می‌دارند که تغییرات فیزیکی در مقدار هورمون‌های مترشحه بدن و سیستم روانی- اجتماعی و فشارهای روانی ایجاد کننده آندروپوز هستند. عللی نظیر از دست دادن اشتیاق به کار مانند اخراج از کار، تغییرات ناگهانی در همسر، از دست دادن فرصت‌های مناسب در زندگی و ناتوانی جسمی‌ اثبات کننده این تئوری‌اند.

تفاوت های یائسگی در مردان و زنان:
یائسگی در زنان به دلیل کاهش تولید هورمون استروژن است در حالی که در مردان به دلیل کاهش تولید هورمون تسترون است. بر خلاف خانم‌ها مردان علایم مشخص نظیر کاهش یا قطع قاعدگی ندارند که ورود آنها را به این مرحله نشان دهد. زنان در این دوره باروری خود را به طور کامل از دست می‌دهند در حالی که مردان هرگز باروری خود رابه طور کامل در طی آندروپوز از دست نمی‌دهند.

تولید هورمون کم می‌شود ولی هرگز قطع نمی‌گردد گرچه ممکن است از میزان موفقیت باروری کاسته شود ولی با تولید اسپرم همچنان به فرد اجازه داده می‌شود فرزندان سالمی‌ را حتی در دهه 80 زندگی داشته‌باشند.

علائم آندروپوز
با افزایش سن و کاهش تدریجی هورمون تسترون یک سری از تغییرات جسمی‌ و روانی تحت عنوان سندرم PadamPartialandroyendeficitin) theagingmale) در بدن روی می‌دهد. اصلی‌ترین علامت آندروپوز خستگی و بی حوصلگی است. افسردگی، خشم، افزایش تحریک‌پذیری و کاهش فعالیت جنسی از بارزترین علایم آن است. به طوری که 80% مردان دارای مشکل کاهش تمایلات جنسی دارند.

از دیگر علایم می‌توان به تغییر در اندام‌ها و کاهش توده ماهیچه‌ای بدن، گرگرفتگی، کاهش لذت از زندگی، کاهش حافظه و سطح کارآیی، تکرار ادرار بخصوص در شب، یبوست، کاهش قد، ریزش مو و وجود دردهای استخوانی اشاره کرد.

نقش تسترون در بدن:
همانطور که بیان شد علت اصلی بروز آندروپوز کاهش سطح تسترون در بدن است. تسترون در بدن عهده دار دو نقش اساسی است:
1- مسئول توانایی عملکرد جنسی مردان نظیر تولید و آزادسازی اسپرم، داشتن رفتار جنسی نرمال و شروع فعالیت جنسی

2- ویژگی‌های جنسی ثانویه مانند توده ماهیچه‌ای بدن، موهای بدن، بم شدن صدا و حالت بدن بر همین اساس می‌توان گفت که کیفیت ژنتیکی اسپرم با افزایش سن کاهش می‌یابد و حتی در درمان‌های تلقیح داخل رحمی ‌مورد استفاده در نازایی میزان زمان لازم برای دستیابی به یک حاملگی با افزایش سن به طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد. لازم به ذکر است تسترون در بدن به دو حالت آزاد و متصل به گلوبولین یافت می‌شود.

رابطه بین هورمون استروژن و اندروپوز:
هورمون استروژن نوعی هورمون جنسی زنانه است که در دوران یائسگی زنان کاهش می‌یابد. تولید استروژن به مقدار کم در ساختار هورمونی بدن مردان طبیعی است همچنان که زنان تولید کمی‌ از تسترون در بدن خود دارند.

بدن مردان می‌تواند بخشی معینی از هورمون تسترون را به استروژن تبدیل کند و در این میان از آنزیم آروماتاز کمک می‌گیرد. استروژن برای مغز مردان بسیار سودمند است و هر چه قدر مرد پیرتر می‌شود تولید این آنزیم بالاتر می‌رود ولی اگر سطح هورمون استروژن غیر قابل کنترل شود با اثرات مردانه هورمون تسترون رقابت می‌کند. گفتنی است استروژن به شدت اثر تسترون را کاهش می‌دهد و این عامل باعث افزایش خطر حمله قلبی و افزایش رشد سلول های پروستات می‌شود.

چاقی و آندروپوز:
در بسیاری از موارد چاقی به خصوص در قسمت‌های شکمی‌ به عدم تعادل هورمون‌های مردانه نسبت داده شده است. سلول‌های چربی حاوی تعداد زیادی آنزیم آروماتاز و استروژن هستند که در چربی تولید و ذخیره شده‌اند. سلول‌های چربی آنزیم آروماتاز را سنتنر کرده که سبب تغییر هورمون‌های مردانه به استروژن می‌شود. بنابراین افزایش چربی سبب می‌گردد سطح هورمون استروژن افزایش ‌یابد.

تهدیدات زندگی مشترک در دوران آندروپوز:
* انجام کارهای خطرناک و مبالغه‌آمیز توسط مرد تا بتواند مردانگی‌اش را به خودش ثابت کند.
* مرد ممکن است افسرده، دچار شک و تردید و دلسردی و ناامیدی در زندگی گردد.
*ممکن است به طور موقت به دلیل شرایط مهم انگاشته شود و این حالت می‌تواند فرد را به سمت خیانت در زندگی سوق دهد.
* طلاق

درمان آندروپوز:
آندروپوز همانند یائسگی زنان دارای درمان است اما متفاوت.
این درمان‌ها عبارتند از:درمان جایگزینی با هورمون تسترون TRT، استفاده از تولیدات گیاهی، رژیم غذایی مناسب، حمایت‌های روحی از سوی خانواده و داشتن خواب کافی و فعالیت‌های ورزشی منظم.

-درمان جایگزینی با هورمون تسترون testestvonkeplace therapy :
TRT از ابتدایی‌ترین درمانها در آندروپوز است و هدف آن برگرداندن سطح تسترون به مقدار طبیعی است. این درمان تاثیر بالایی داشته و از علایم آندروپوز به شدت می‌کاهد. TRT به اشکال تزریقی، خوراکی و انواع ژل کاربرد دارد و در کل می‌توان گفت علاوه برداشتن اثر محافظتی بر روی بیماری‌های قلبی، دیابت و کندذهنی می‌تواند میل جنسی را افزایش داده، قوای بدنی را بهبود بخشیده و قدرت ماهیچه‌ای را افزایش دهد.

تولیدات گیاهی:
طبق تحقیقات انجام شده تولیدات گیاهی سطح تسترون آزاد خون را افزایش داده و باعث ثبات آن می‌شوند در نتیجه از علایم آندروپوز می‌کاهند. همچنین این موارد به بدن کمک می‌کنند خود تولید طبیعی داشته باشد بدون اینکه احتیاجی به جایگزینی با منبع خارجی داشته‌باشد.
عصاره گزنه و آلوی آفریقایی دو گیاه مورد استفاده هستند. عصاره گیاه دارای منحصر به فردترین کارآیی است و در مورادی دیده شده است بهتر از سایر درمانها جواب می‌دهد.

رژیم غذایی مناسب:
با توجه به برخی از علایم آندروپوز موراد زیر توصیه می‌شود:
در درمان گرگرفتگی بایستی از چای، قهوه، غذاهای پرادویه و بسیار شیرین پرهیز نمود و از مایعات فراوان استفاده کرد. در نوسانات خلتی به دلیل اختلال در سروتونین استفاده از حبوبات و غلات توصیه می‌شود همچنین در مورد پوکی استخوان مصرف شیر، سویا، ماست کم چربی، ماهی آزاد، سبزیجات سبز رنگ و انجیر و در مورد بیماری‌های قلبی مصرف غذاهای حاوی روغن امگا3 مانند روغن ماهی آزاد بسیار سودمند است.

نقش همسر در دوران آندروپوز:
برقرای یک ارتباط صمیمانه با همسر در این موقعیت یکی از اساسی‌ترین مسائل است و مهم است که خانواده این ارتباط راحفظ کند.
راهکارهای زیرین برای دستیابی به این ارتباط صمیمانه توصیه می‌گردد:
1- سعی در فهمیدن احساسات و اهداف همسر
2- گوش‌دادن به حرف‌های همسر، گفتن حرف‌های دلنشین و تحسین برانگیز و ایجاد دلگرمی
3- انجام مشورت در امور زندگی برای اینکه به همسر خود نشان دهد که تغییرات امروز در ازای کسب تجربه است.
4- عدم تقاضای چیزی که مرد را تحت فشار قرار دهد. (حذف هر عامل آزاردهنده)
5- کمک برای پذیرفتن این مطلب که برخی از اهداف دستنیافتنی‌اند.
6- برنامه‌ریزی برای دوران بازنشستگی

7- انجام تفریحات سالم و مهیج
8- گذراندن اوقات بیکاری با دوستان و حتی پیدا کردن دوستان جدید
9- انجام مشاوره و معاینات جسمی
10- در نهایت اینکه اندروپوز فصلی طبیعی از زندگی یک مرد است. یک مساله درونی است که مرد باید آن را به عنوان یک واقعیت دوران میانسالی بپذیرد و بداند می‌تواند به طور کامل نقش پدر و همسر را در طی یا بعد از دوران آندروپوز ایفا کند.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

منبع:نشریه دانش تغذیه
seemorgh.com

علائم یائسگی در مردان
یائسگی در مردان یک فرایند پیچیده و هنوز مورد بحث و جدل است. امروزه با افزایش طول متوسط عمر در جوامع مختلف، کیفیت زندگی در مردان مسن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. در مردان، افزایش سن همراه با کاهش پیشروندة سطح هورمون مردانه یا همان تستوسترون می باشد. اگر میزان غلظت تستوسترون خون در افراد مسن، کمتر از میزان حداقل در افراد جوان باشد، آنرا اصطلاحاً یائسگی مردانه یا کم کاری غدد جنسی (بیضه ها) می نامند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) از یائسگی مردانه تحت عنوان “کم کاری غدد جنسی دیر رس” در مردان یاد می کند.

این تغییر هورمونی سبب ایجاد یک مجموعه ای از علائم جسمی و روانی می گردد. یائسگی مردانه چیزی نیست به جز کمبود هورمون مردانه یا تستوسترون. کاهش تستوسترون وابسته به سن است، و با بالا رفتن سن بیشتر کاهش می یابد. با بالا رفتن سن علاوه از اینکه میزان تستوسترون خون کاهش می یابد، از حساسیت بافتها به تستوسترون نیز کاسته می شود. کاهش طولانی مدت میزان تستوسترون خون، دارای اثرات سوء بر روی استخوان، عضله، مغز و چربیهای خون است.

کاهش میزان تستوسترون خون در مردان از حدود 30 سالگی شروع و پس از آن تقریباً هر سال یک درصد از میزان تستوسترون خون کاسته می شود. در هفت درصد مردان 60-40 ساله، و 70 درصد مردان 79-70 ساله، میزان تستوسترون خون کمتر از حداقل آن در افراد جوان خواهد بود.

علائم اصلی کاهش تستوسترون در مردان عبارتند از:

کاهش میل جنسی، تحلیل رفتن تودة عضلانی بدن به همراه کاهش قدرت عضلانی، کاهش توان عملکرد فیزیکی و گاها ذهنی، افسردگی، تغییر در رفتار، خستگی، تحریک پذیری و گاهاً گُرگرفتگی.غالباً علائم فوق به بالا رفتن سن و پیری نسبت داده می شوند، در صورتیکه مشکل بالا رفتن سن یا پیری نیست.

برخلاف خانمها، شروع یائسگی در مردان غیر قابل پیش بینی و تدریجی است، و این سبب می شود که در تشخیص و درمان اینگونه مردان تعلل پیش آید. ما بین 75-25 سالگی یک کاهش پیشرونده در عملکرد بیضه ها (که محل اصلی تولید هورمون مردانه است) اتفاق می افتد، این کاهش ما بین 50-45 سالگی به حداکثر می رسد، طوریکه میزان تستوسترون آزاد خون 50 درصد کاهش می یابد.

موضوع حائز اهمیت این است که در مردان میانسالی (70-40 ساله) که میزان تستوسترون خون کاهش می یابد، خطر تصلب شرائین که پیش درآمد سکتة قلبی و مغزی است، بیشتر می شود. در حقیقت هورمون مردانه یک عامل حفاظتی در مقابل تصلب شرائین است. یک عده عوامل در کاهش میزان تستوسترون خون دخیل هستند، مثل سوء مصرف الکل، چاقی، بیماری قند، و مصرف بعضی از داروها. تشخیص یائسگی در مردان می تواند مشکل باشد، چون تمامی علائم به یک باره ظاهر نمی شوند و بروز علائم تدریجی و در ضمن شدت علایم متغیر است.

بررسیها نشان داده اند که تجویز هورمونهای مردانه در این افراد، سبب افزایش میل جنسی، افزایش توده عضلانی بدن و قدرت عضلانی، افزایش عملکرد ذهنی، کاهش LDL (چربی مضر) و افزایش مختصر HDL (چربی مفید خون) می شود. یک بررسی اخیر نشان داده است که یک رابطة معکوس ما بین میزان تستوسترون آزاد خون و علائم افسردگی وجود دارد. یعنی هر قدر میزان تستوسترون خون اندک باشد، میزان علائم افسردگی بیشتر است. یا به عبارت دیگر، مردان مسنی که با علائم افسردگی مراجعه می کنند، لازم است از نظر وجود یائسگی مردانه بررسی شوند، و در صورت لزوم از تجویز بی مورد داروهای ضد افسردگی، که بعضاً هم پر عارضه هستند، اجتناب کرد.

نحوه تشخیص یائسگی در مردان
برای تشخیص یائسگی در مردان یک پرسشنامة معتبری از طرف دانشگاه سنت لوئیس ابداع شده است، که در آن 10 پرسش زیر از فردی که مشکوک به یائسگی مردانه است پرسیده می شوند:
1. آیا میل جنسی در شما کاهش یافته است؟
2. آیا شما احساس نمی کنید که فاقد انرژی هستید؟
3. آیا توان عضلانی و مقاومت شما کاهش یافته است؟
4. آیا شما فکر نمی کنید که قدتان کوتاه شده است؟
5. آیا شما فکر نمی کنید که دیگر از زندگی کمتر لذت می برید؟
6. آیا شما احساس غمگینی یا عصبانیت نمی کنید؟
7. آیا شدت نعوظ در شما کاسته نشده است؟
8. آیا شما اخیراً احساس نمی کنید که از توانائی شما در انجام ورزشهای مختلف کاسته شده است؟
9. آیا شما پس از خوردن نهار به خواب نمی روید؟
10. آیا اخیراً توانائی شما در انجام کارهایتان کم نشده است؟

اگر فردی به سئوالات 1 و 7 و یا سه سئوال از 10 سئوال فوق جواب مثبت دهد، مشکوک به کاهش هورمون مردانه است. بایستی تأکید کرد که صرف داشتن علائم فوق، دلالت بر وجود یائسگی مردانه نیست، تائید تشخیص پس از انجام آزمایشات دقیق خواهد بود. پرسشنامه فوق فقط یک ابزار جهت ارزیابی می باشد.

کمبود هورمون مردانه مختص سنهای بالا نیست، بلکه می تواند در مردان کم سن و سال نیز اتفاق بیفتد. ولی بایستی به این نکته توجه کرد که تجویز نابجای هورمونهای مردانه و در رأس آنها تستوسترون، می تواند همراه با عوارض بالقوه خطرناک باشد.

عارضة اصلی تجویز تستوسترون، افزایش تعداد گلبولهای قرمز خون (افزایش غلظت خون) می باشد. افزایش غلظت خون در مردان مسن، سبب افزایش خطر لخته شدن خون در اعضاء مختلف از جمله عروق قلب می شود. در مردان بالای 50 سال، پروستات شروع به بزرگ شدن می کند که منجر به ایجاد مشکلات ادراری در مردان می شود، علاوه از آن، تقریباً 20 درصد مردان بالای 50 سال، دارای سرطان پروستات مخفی هستند.

تجویز تستوسترون در مردان، بزرگ شدن پروستات را تسریع می کند و در صورت وجود سرطان پروستات سبب رشد سریع آن می شود. علاوه از آن، تجویز نابجای هورمونهای مردانه می تواند بسیار خطرناک باشد. برخلاف تصور عامة مردم، در مردانیکه سطح تستوسترون خون آنها طبیعی است و مبتلا به کم کاری غدد جنسی نمی باشند، تجویز تستوسترون نه تنها سبب افزایش میل جنسی یا توان جنسی نمی شود، بلکه منجر به تحلیل رفتن بیضه ها، و از بین رفتن قدرت باروری در مردان می گردد.

مردان جوان متعددی هستند که بنا به توصیه دوستان جهت بدنسازی از هورمونهای مردانه بطور وسیع استفاده کرده اند و موقع مراجعه تقریبا بیضه های آنها از بین رفته بود، که متأسفانه در این مرحله کمک چندان زیادی به این بیماران نمی توان کرد.تشخیص صحیح کمبود هورمون تستوسترون در مردان مشکل است و نیاز به دقت بالینی و اطلاعات کافی دارد.

جهت اطلاع خوانندگان گرامی مختصراً در مورد میزان تستوسترون خون توضیحاتی را ارئه می کنم. تستوسترون در خون به دو شکل می باشد، یک قسمت از آن (98 درصد) که به آلبومین و یا گلوبولین مخصوصی می چسبد وتحت عنوان تستوسترون متصل شده نامیده می شود، و مابقی تستوسترون (2 درصد) که بصورت آزاد در خون در حال گردش است و به تستوسترون آزاد معروف است. مجموع تستوسترون متصل شده و تستوسترون آزاد، نشاندهندة میزان تستوسترون تام خون است.

همین تستوسترون آزاد است که اثرات فیزیولوژیک آن را در بدن فراهم می کند. به عبارت دیگر، یکی از ملزومات تشخیصی حالت یائسگی مردانه، اندازه گیری تستوسترون آزاد خون، نه اندازه گیری صرف تستوسترون تام خون می باشد.

تجویز آگاهانه و مقطعی تستوسترون در مردانیکه دچار یائسگی شده اند (مجدداً تاکید می شود که نه در همة مردان) می تواند در بهبود مشکلات فیزیکی، ذهنی، و جنسی آنها کمک بسزائی بکند. در این مردان هورمون درمانی میزان بیماریهای قلبی عروقی را نیز کاهش می دهد.

یک بررسی اخیر نشان داده است که در مردانیکه سطح تستوسترون خون آنها بطور مرضی کاهش یافته است، شانس ابتلاء به بیماری آلزایمر در آنها بیشتر از مردان طبیعی است. با بالا رفتن سن تودة عضلانی بدن کاهش می یابد، که این کاهش تودة عضلانی همراه با درد ناحیة دنبالچه و افزایش شکنندگی استخوان دنبالجه می باشد.

تجویز تستوسترون در این مردان سبب بهبود قابل ملاحظه در درد ناحیة دنبالچه می شود. حتی در مردانیکه کاهش مرضی هورمون مردانه (یائسگی) توسط بررسیهای دقیق تائید می شود، قبل از تجویز تستوسترون بیمار بایستی بطور کامل معاینه شده و یک عده آزمایشاتی از جمله از نظر سرطان پروستات بعمل آید.

هورمون تستوسترون به چهار شکل در بازار داروئی دنیا عرضه می شود:

خوراکی، موضعی، تزریقی عضلانی و کاشت زیر جلدی. تستوسترون خوراکی بشدت برای کبد سمی است و امروزه مصرف آن منسوخ شده است. تزریق عضلانی تستوسترون هر سه هفته یک بار می باشد، ولی در روزهای اول پس از تزریق میزان تستوسترون خون خیلی بیش از حد طبیعی می شود، و در هفتة سوم کمتر از میزان لازم می گردد.

بهترین روش تجویز، استفاده از برچسبهای جلدی تستوسترون می باشد، که در این روش یک تکه چسب مانند به پوست (مثلا بازو) چسبانده می شود که از آن تستوسترون یصورت آهسته آزاد شده و همان حالت طبیعی بدن را تقلید می نماید. مردانی که تحت درمان با تستوسترون هستند، بایستی بدقت تحت نظر گرفته شوند و بصورت سریال هم معاینه شوند و هم تحت آزمایشات لازم قرار گیرند.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

منبع : 7sib.ir

کمبود تستوسترون با جايگزيني اين هورمون درمان مي‌شود

علائم و علل ايجاد آندروپوز (یائسگی مردانه)

چه علل و عواملی در کاهش تستوسترون در مردان تاثیرگذارند و موجب پیدایش این عارضه در آنان می شوند و چه تاثیراتی روی سلامت بدن آقایان خواهند گذاشت؟
تستوسترون يکي از چندين هورمون‌هاي متفاوت مردانه است که پزشکان به آنها آندروژن‌ها مي‌گويند. تستوسترون يکي از مهم‌ترين آندروژن‌ها است که در بدن مردان ساخته مي‌شود. تستوسترون به تقويت قدرت عضلاني، ميل جنسي و قدرت استخوان‌ها کمک مي‌کند. کمبود تستوسترون زماني رخ مي‌دهد که توليد اين هورمون در بدن بسيار کاهش مي‌يابد. اصطلاح پزشکي که براي اين وضعيت به کار مي‌رود، «کمبود آندروژن» است.

علائم کم شدن هورمون تستوسترون

به تدريج که سن يک مرد بالاتر مي‌رود، طبيعي است که سطح تستوسترون در بدن کمي کاهش يابد، اما اگر سطح آن بسيار کاهش يابد، علائمي در مردان ظاهر مي‌شود. اين علائم برحسب مدت زماني که سطح اين هورمون پايين بوده، متفاوت است. در ابتدا، بيماري که دچار اين عارضه مي‌شود معمولا با علائم زیر همراه است:

1) احساس خستگي مي‌کند، خصوصا در انتهاي روز

2) تمايل اندک يا هيچ تمايلي به فعاليت جنسي ندارد (کاهش ميل جنسي)

3) احساس غمگيني يا افسردگي مي‌کند

پس از مدتي که از کمبود سطح آندروژن در بدن فرد بيمار مي‌گذرد، ديگر علائم و مشکلات هم ظاهر مي‌شوند که شامل موارد زير هستند: تحليل عضلاني، تحليل قواي استخواني، از دست دادن موي سر يا بدن، و افزايش حجم بافت پستان.

علل ايجاد کاهش تستوسترون در بدن:
1) بالا رفتن سن

2) صدمه يا عفونت بيضه‌ها (که بيشتر تستوسترون را در بدن مرد مي‌سازد)

3)اختلالاتي که غده هيپوفيز را در مغز تحت تاثير قرار مي‌دهد

4)درمان‌هاي مشخصي که براي سرطان انجام مي‌شود، مانند رادياسيون، شيمي‌درماني و هورمون درماني براي سرطان پروستات

5) ديگر مشکلات پزشکي، مانند بيماري کبد و کليه، چاقي، ديابت و ايدز

6) ديگر اختلالت ژنتيکي نادر

البته بيماري‌ها و شرايط زيادي وجود دارند که اين علامت‌ها را مي‌توانند تقليد کننده، اما اگر شما با اين شرايط مواجه شديد، حتما با پزشک خود مشورت کنيد. آزمايش خون مي‌تواند کمبود تستوسترون را نشان دهد.

تحليل عضلاني، افزايش حجم بافت پستان از علائم کاهش تستوسترون هستند

درمان کمبود تستوسترون :

کمبود تستوسترون با جايگزيني اين هورمون درمان مي‌شود. تستوسترون به اشکال مختلف تزريقي، برچسب پوستي، ژل و قرص در دسترس قرار دارند. اما اين وضعيت هميشه هم قابل درمان نيست، خصوصا در مردان بيشتر از 60 سال. البته کاهش سطح تستوسترون در مردان با افزايش سن، طبيعي است. درواقع، با افزايش سن بعضي از اين تغييرات در مردان بروز مي‌کند، که مستقل از کاهش سطح تستوسترون است، مانند کاهش انرژي و ميل جنسي.

متخصصان در مورد درمان‌هاي تستوسترون نگران هستند، زيرا ممکن است، خطر حمله‌هاي قلبي و سکته مغزي را در مردان افزايش دهد. درمان جايگزين در مردان بيشتر از‌60 سال سن، به شرط داشتن معيارهاي زير انجام مي‌شود:

1) حداقل 2 يا 3 تست خوني کاهش شديد تستوسترون را نشان دهد

2) علائمي داشته باشند که آنها را آزار مي‌دهد

3) علائم به دلايل ديگر قابل درماني رخ نداده باشد

4) سابقه حمله قلبي يا سکته مغزي نداشته باشند.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

منبع : 
روزنامه سپید
hidoctor.ir

دکتر سیمین وحیدی، جراح کلیه و مجاری ادراری، با بیان اینکه افزایش سن همراه با کاهش پیشرونده سطح هورمون مردانه یا همان تستوسترون است، گفت: وقتی غلظت تستوسترون خون در افراد مسن، کمتر از میزان حداقل در افراد جوان باشد، آن را یائسگی مردانه (آندروپوز) می‌گویند.

وی با تاکید بر اینکه امروزه با افزایش طول متوسط عمر در جوامع مختلف، کیفیت زندگی در مردان مسن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، گفت: تغییرات هورمونی سبب ایجاد مجموعه ای از علائم جسمی و روانی می شود. یائسگی مردانه مشکلی ساده و طبیعی در تمامی مردان میانسال است.
این جراح کلیه و مجاری ادراری گفت: با بالا رفتن سن علاوه بر این که میزان تستوسترون خون کاهش می‌یابد، از حساسیت بافت‌ها به تستوسترون نیز کاسته می‌شود. کاهش طولانی مدت میزان تستوسترون خون، دارای اثرات سوء بر روی استخوان، عضله، مغز و چربی‌های خون است.

دکتر وحیدی یادآور شد: کاهش میزان تستوسترون خون در مردان از حدود 30 سالگی شروع و پس از آن تقریباً هر سال یک درصد از میزان تستوسترون خون کاسته می شود. در 7 درصد مردان 40 تا 60 ساله و 70 درصد مردان 70 تا 79 ساله، میزان تستوسترون خون کمتر از حداقل آن در افراد جوان است.

کاهش میل جنسی به علت کمبود تستوسترون ایجاد می‌شود
وی با اشاره به اینکه کاهش میل جنسی از علائم اصلی کاهش تستوسترون در مردان میانسال است، گفت: تحلیل رفتن توده عضلانی بدن به همراه کاهش قدرت عضلانی، کاهش توان و عملکرد فیزیکی و گاها ذهنی، افسردگی، تغییر در رفتار، خستگی، تحریک پذیری و در برخی موارد گُرگرفتگی از علایم کاهش هورمون مردانه است.

دکتر وحیدی تصریح کرد: برخلاف خانم‌ها، شروع یائسگی در مردان غیرقابل پیش بینی و تدریجی است و سبب می‌شود که در تشخیص و درمان این مردان تعلل پیش آید.
وی گفت: به طور طبیعی در سنین 25 تا 75 سالگی یک کاهش پیشرونده در عملکرد بیضه‌ها (که محل اصلی تولید هورمون مردانه است) اتفاق می افتد، این کاهش در 45 تا 50 سالگی به حداکثر می رسد، به طوری که میزان تستوسترون آزاد خون 50 درصد کاهش می‌یابد.

خطر افزایش کلسترول بد خون با کاهش تستوسترون بیشتر می‌شود
دکتر وحیدی همچنین با اشاره به اینکه هورمون مردانه یک عامل حفاظتی در مقابل تصلب شرائین است، گفت: در مردان 40 تا 70 ساله‌ای که میزان تستوسترون خون کاهش می‌یابد، خطر تصلب شرائین که پیش درآمد سکته قلبی و مغزی است، بیشتر می شود. بنابراین مردان میانسال باید بیش از پیش بر انجام ورش روزانه و رعایت رژیم غذایی مناسب توجه کنند.

وی خاطرنشان کرد: سوء مصرف الکل، چاقی، بیماری قند و مصرف بعضی از داروها تشخیص یائسگی در مردان را مشکل می‌کند، چون تمامی علائم به یک باره ظاهر نمی‌شوند و بروزعلائم تدریجی بوده و در ضمن شدت علایم متغیر است.
این جراح کلیه و مجاری ادراری با اشاره به تحقیقات انجام شده گفت: بررسی ها نشان داده اند که تجویز هورمون‌های مردانه در این افراد، سبب افزایش میل جنسی، کاهش چربی مضر (LDL)، افزایش کلسترول مفید خون (HDL) می شود که باید بر اساس صلاحدید پزشک معالج انجام شود.

بیشتر بخوانید:

شناخت علائم یائسگی مردانه

نشانه های یائسگی در مردان

یائسگی تجربه‌ای ناشناخته در مردان!

علل ايجاد آندروپوز “یائسگی مردانه”

یائسگی مردانه را چطور می توان به تعویق انداخت؟

آیا مردان هم یائسه می شوند؟

یائسگی در مردان چیست؟

یائسگی در مردان با کاهش هورمون تستوسترون

منبع : isna.ir

عوامل موثر بر سلامت اسپرم‌ها
یکی از مواردی که باعث ناباروری مردان می شود،همین موضوع است،آیا شما اطلاعی از این موضوع دارید؟
اسپرم مردانی که هر روز فعالیت زناشویی دارند،از کیفیت بهتری برخوردار است.»این یافته،نتیجه یک تحقیق جدید است که نشان می‌دهد مردانی که به علت آسیب‌دیدگی اسپرم،توانایی باروری پایین‌تری دارند،منظور از بهبود کیفیت اسپرم در این تحقیق،کاهش تعداد مواد وراثتی آسیب‌دیده،عنوان شده است.

محققان استرالیایی در کنفرانس انجمن اروپایی تولید مثل انسانی و جنین‌شناسی گفته‌اند که پیش از این،به همسران توصیه می‌شد هر دو سه روز یک بار فعالیت زناشویی داشته باشند.دکتر دیوید گرینینگ،سرپرست تیم تحقیقاتی،گفت که در تحقیقاتش روی 118 زوج به این نتیجه رسیده است.

به گفته او،میزان آسیب‌دیدگی اسپرم در 80 درصد مردانی که مورد آزمایش قرار گرفته‌اند،بعد از یک هفته انزال روزانه، 12 درصد کاهش یافت.در رابطه با این تحقیق جدید،دکتر محمدرضا رزاقی،جراح و متخصص اورولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی توضیح میدهند…

درباره این تحقیق جدید محققان استرالیایی چه نظری دارید؟
البته این یک تحقیق جدید است و کار بیشتری باید انجام بگیرد تا نتایج قطعی‌تر به دست آید اما تا به حال در کتاب‌های معتبر اورولوژی درباره ارتباط فعالیت زناشویی بیشتر و سلامت اسپرم چیزی نوشته نشده است.

این را می‌دانیم که فعالیت زناشویی بیشتر،احتمال باروری را بیشتر می‌کند،به ویژه اگر در حوالی زمان تخمک‌گذاری یا متناسب با این زمان باشد.آمارها نشان می‌دهد که مردان چاق معمولا روابط زناشویی کمتری دارند و این موضوع تاثیر زیادی بر باروری آنها دارد.اما حالت‌های فعالیت زناشویی هم موثر است.

تغذیه چه نقشی دارد؟
ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها از نقص یافتن اسپرم جلوگیری می‌کنند و حرکت آن را افزایش می‌دهند و میزان استرس را در تخمک‌ها و دستگاه تناسلی کاهش می‌دهند.کمبود روی موجب کاهش یافتن میزان هورمون تستوسترون و اسپرم می‌شود. مصرف الکل تا 50 درصد باعث کاهش قابلیت باروری می‌شود و تولید اسپرم را کاهش داده و تولید اسپرم‌های غیرعادی و ناهنجار را افزایش می‌دهد.

ورزش هم تاثیری دارد؟
قطعا.ورزش متعادل می‌تواند راه خوبی برای تقویت توانایی باروری باشد.بهترین ورزش‌ها برای افزایش سلامت اسپرم،ورزش‌های هوازی سبک مثل پیاده‌روی،شنا و دوچرخه سواری است.

چه عواملی سلامت اسپرم را تهدید می‌کند؟
وجود سابقه عفونت پروستات یا عفونت‌های ناحیه تناسلی،سابقه ضربه به بیضه‌ها یا چرخش بیضه‌ها،ابتلا به واریکوسل،سابقه بلوغ زودرس یا دیررس،تماس با مواد سمی در حین کار نظیر مس، کادمیوم و جیوه، اکسید اتیلن،کلرید وینیل،مواد رادیو اکتیو و اشعه،مصرف دخانیات،قرارگیری ناحیه تناسلی در شرایطی با دمای بالا،ترمیم فتق،داروهای مورد استفاده در درمان زخم‌ها یا پسوریازیس،دیابت،بیماری سیستیک فیبروزیس و آلودگی هوا و میزان سرب موجود در هوای تنفسی.

مشکل اصلی اسپرم‌های غیرطبیعی چیست؟
اگر تعداد اسپرم‌های غیرطبیعی خیلی زیاد باشد،می‌تواند اثر منفی روی باروری داشته باشد.برخی از متخصصان عقیده دارند که اسپرم‌های غیرطبیعی در عبور از لوله رحمی و سوراخ کردن دیواره تخمک دچار مشکل می‌شوند.

تعداد زیاد اسپرم‌ها می‌تواند احتمال باروری را افزایش دهد و طبیعی بودن آنها نیز نقش حیاتی در باروری دارد.نتایج تحقیقات نشان داده است که مردان با تعداد کم اسپرم‌ها همچنان می‌توانند بارور باشند،به شرط اینکه درصد اسپرم‌های طبیعی در آن‌ها بالا باشد.

آسیب‌دیدگی اسپرم‌ها
باور عمومی محققان این است که هرچه اسپرم‌ها به مدت طولانی‌تری در بیضه‌ها باقی بمانند به خاطر شرایط محیطی و دمای بدن دچار آسیب‌دیدگی بیشتری می‌شوند و نابارورتر می‌شوند.
از سوی دیگر،دیوید گرینینگ،سرپرست تیم تحقیقاتی محققان استرالیایی توصیه می‌کند بهترین راه برای تقویت قدرت بارداری،برقراری رابطه هر روزه در دوره تخمگذاری زنان است.پزشکان با جالب دانستن آزمایش‌های دکتر گرینینگ می‌گویند این نتیجه شاید برای همه مردان مفید نباشد.

به گفته دکتر آلن پیسی از دانشگاه شفیلد در بریتانیا این توصیه در مردانی که تولید اسپرم پایینی دارند،به نتیجه مطلوب نمی‌انجامد.

محققان دانشگاه کالیفرنیا،انگشت اتهام را به سمت وان‌های پر از آب داغ حمام،جکوزی‌ها و حوضچه‌های آب‌گرم گرفته‌اند.آنها می‌گویند حرارت این مکان‌ها،روی تعداد و کیفیت اسپرم‌ها،حداقل تا چند ماه،تاثیر می‌گذارد و این چیزی است که می‌تواند باروری مردان را کم کند.

این محققان مردانی را که به علت ناباروری به این کلینیک‌ها مراجعه کرده بودند،بررسی کردند. آزمایش‌ها نشان داد در آنهایی که حداقل 30 دقیقه در هفته در وان پر از آب داغ حمام،قرار می‌گرفتند، هم تعداد اسپرم‌ها کم شده و هم شاخص‌های کیفیت اسپرم آنها پایین‌تر آمده بود؛شاخص‌هایی مثل تحرک،اندازه و غیره. بعد از 3 تا 6 ماه خودداری از این گونه حمام‌ها،در نیمی از این مردان تعداد اسپرم‌ها 5 برابر شده بود؛ نکته‌ای که از نظر دانشمندان، یک تاثیر فوق‌العاده بود. در این مردان همچنین تحرک اسپرم‌ها از 12 درصد به 34 درصد رسیده بود که این هم قابل توجه بود.

نکته جالب اینکه 5 نفر از 6 نفری که قطع این حمام‌های داغ روی آنها تاثیری نگذاشته بود،سیگاری‌های قهاری بودند و باعث شدند محققان به این نتیجه برسند که اثر منفی سیگار بر کیفیت اسپرم‌ها آن قدر مهم هست که ادامه ناباروری این مردان را بتوان به آن نسبت داد.

بیشتر بخوانید:

آنچه که باید درباره مایع منی و اسپرم بدانید

علل موثر بر تقویت اسپرم ها در روابط جنسی

راههای افزایش تعداد اسپرم

کسب اطلاعاتي در مورد مايع مني

راههای تقویت اسپرم در مردان

چه زمانی اسپرم ها قدرت باروری بیشتری دارند؟

راههای بهبود کیفیت اسپرم

آنچه باید درباره اسپرم بدانید

تعداد اسپرم شما چقدر است؟

آزمایش اسپرم

عوامل موثر بر سلامت اسپرم‌ها

منبع:salamatiran.com